Pêşgotin Vorwort Vervate Önsöz
Rêznama Komelê Vereinssatzung Nîzamnameyê Komele Tüzük
Nîzamnameyê Komele
Feqiyê Teyran–Almanya de Komela Nuṣtoxan e.V. (FSD)
§ I) Name, adresa qeydkerdî, kombîyayiṣ û serra malîye
1. Komel serra 2024’ i de ronîyaya û sey ” Feqiyê Teyran – Almanya de Komela Nuṣtoxanê Kurd e.V (FSD) yena name kerden.
2. Merkezê aye Bottrop de yo. Ganî komele listeyê komelan de qeyd bibo û qeydkerdişî ra pey bi zêdekê “e.V.” bêro naskerden.
3. Serra maliyê serra serrname (teqwîm) ya.
§ 2 Amancê Komele1. Komele, Almanya de yew merkezê nuṣtoxanî Kurdîstanî ya.
2. Komele wazena semedê hîrakerdiṣî, vilakerdiṣî û wendişî edebîyatê kurdî bibo hetkar û paştgîr.
3. Eynî wext de, komele bixebito ke edebiyatê Almanan nas bikero û hetê kurdan ra edebiyatê kurdan bido almanan nas kerden. No çerçeve de, komele semedo ke mîyanê ometa Almanya de pîya ciwîyayiṣê kurdan verd bero, namitgehan virazo û bi rayîrê edebiyatî mîyanê her di neteweyan de têkîlîye baş bikero.
4. Her çî ra vero amancê komele na ya ke, seba cigêrayiṣan, qorikerdiṣê eseranê kurdî, vilakerdiş û wendişê kîtabanî edebiyatê kurdî, yê nuṣteyî yan zî yê ke bêrê nuṣten, bibo hetkar. Hetkarî bido ê kesan ke ê nê temayan sero kar kenê û paṣt bido înan û destek bido înan.
5. Komele, seraserê cîhanî de paşt dana nuṣtoxanê ke bin zor û zordarîye de ye û ê ke seba vînaye û fikîrê xo binê tehlukeyî ceze kerdin de ye, ê ke girewteyê û zindan de yê. Komele paştgirewtiṣê xo de ferq nêfînena mîyanê ziwan, ol/dîn, îdeolojî, netew û cînsîyet.
6. Komele, amancê xo taybetî bi nê rayîran ca ana:
a) Bi wendiş, konferans, semîner yan zî çalakîyan û her o qeyde zî neṣir kerden û vilakerdışê eseranê edebî.
b) Amade kerden û îdaere kerdene semîneran, konferansan, panelan û nê xebatan seba perwerdeyê meslekî.
c) Semedê kerdene nê xebatan her çeṣît agahî, belge, dokument û weşanan peyda kena, navenda belge kerdişî awan kena. Bi rayirê çapemenî û raya peroyî, kovaran, rojnameyan, bultenan û vilavokan neṣir kena û sosyal medya ṣoxilnena.
d) Hewl dana ke, Yewitîya Ewropaya (YE), Yewitîya Mîyannenetewî (YN) ra desttek bîgero û goreyê qaydeyanî sazîyanê mîyannetewî semedê fon û projeyanê aborî miracat bikero.
e) Bi destûr eṣkena hîbe û bexişan kom bikero, eṣkena mîyanê welatî û teberê welatî de hetkarî bigero.
f) Komele hewl dana ke endamanê xo rê, semedê wexto veng û arisîyayiṣî merkezanê kulturî û cematkî awan bikero, goreyê hewcetî û muhîmîyê endamanê xo rê fonanê pereyan peyda bikero.
g) Goreyê waṣtişî, komele eṣkena şûbe û temsîlkarîyê rêxistinî Almanya de û teberî Almanya de awan bikero.
h) Goreyê desturî, wexto ke bêro waṣtiṣi, komele eṣkena seba hewcetîyê xo, qehwexane, çapxane, weşanxane abikero yan zî awan bikero. Komele eṣkena, heme wareyanê qanun û yasayî de, sendîqa, weqif û sazîyan rê pîya platformanê hempar awan bikero.
j) Goreyê waṣtişî, komele eṣkena xebat û têkiliyê xo bi nê komanê mîyannetewî û netewî yê edebî û kulturî rono û projeyan virazo; çalakiyanê mîyannetewî virazo û têkiliyanê teberê welatî rono, endamê rêxistinanî teberê welatî bo û bi înan rê hetkarî bikero yan zî bi înan re pîya xebat bikero.
k) Eger hewce bo komele eṣkena, semedê ca ardenê amancanê xo, mîyanê welatî de û teberê welatî de weqif yan zî federasyon awan bikero yan zî bibo endamê yew federasyon ke esto. Bi îmzayanê qanûnî komele eṣkena semedê ronayiṣ û îdare kerdenê îdareyî komelanê teberî qerar bîgero.
l) Komele eṣkena bi xebatanê xo, emlakanê viraşte û nê viraşte qezenc bikero, biroşo, biêrno yan zî bido kîra.
§ 3 Fonê Komele
1) Komele bi rayirê qismê “Steuerbegünstigte Zwecke” (Qanunê Vergîya Almanya) tena û raşt amancanê xeyrî rê sero xebitîyena. Komele, qezenc amanc nêkena, uca ra teber, nêşkena çiyê ekonomîko şexsî bikero. Fonê komelî tena şikinê seba amancanê qanunî bêrê xebitnayen. Endamê komele nêşkenê sey şexis fonanê komelî ra qet yew menfeat û fayde bigerê. Kes nêşkeno seba xercê ke bi amancê komele rê têkildar nêyê yan zî seba musayiṣê nêqanûnî fonanê komele biṣoxilnê. Endam û xebatkar eşkene bi rayirê qanûne xercanê xo tepîya biwazê. Îdarekarê komele û kesê bînî ke seba komele kar kenê, eṣkenê xebatê xo de bi hawayo normal bidê û bigerê.
2) Qet yew endam komele ra vecîyayiṣa ra pey, nêṣkeno malanê komele ra feyde bigero.
3) Bi biryara serektîye komele û îdarekarîye ofîse, serektîye komele eṣkena xebatkaran bîgero.
§ 4 Endametî
1. O keso/a ke wazeno/a bibo/a endamê/a komele, gereka tewr tayn yew kıtabê cı bêro çap kerden.
2. Endamê eslî, ê kesê ke komel ronaya ê yê. Kesê binî zî eşkenê bibê endam, la gereka tewr tayn yew kîtabê înan yo çap kerde bibo. Kesê ke wazenê bibê endamê komele, gereka îdareyê komele ra yew kes înan pêşnîyar bikero. Seba miracatê endametîye, lazımo ke îdarekaranê komele rê hirê ra didi (2/3) seba qebul kerdena rey bidê, o wext endametî yena qebûl kerden.
3. O keso/a wazeno/a bibo/a endam, ganî yew eserê ey/aye yo weşanîye bibo. Têna kurdkî nê, eger almankî bo zî şikeno/a bibo/a endamê/a komele.
4. Kesê ke wazenê bibê endamê komele, qebul bîyayiṣî endametîye ra pey, eşkenê seba organanê komelî bêrê nişankerden û weçinîten.
5. Endametîye eşkena biqedo, eger endam bimiro, yan zî bi yew nameya biwazo endametîye ra vecîyo, yan zî kombîyayiṣo pêroyî (kongre) de bi zafê reyan andamiye ey/ aye bero qedenayen.
6. Eger des endamê komele, gereyê yew endam bikerê ke o komele bi yew hawayo giran rexne keno û bi îtibarê komele kay keno û xirabe keno. Lazimo ke derheqê inan de cigêrayiş bêro kerden. İdareyê komele panc endamen ra yew komîte wezîfedar keno. No komîte na babete sero xebitîyeno, keso/a ke ameyo/a şîkayet kerden û sucdar bîyo/a ey/aye agahdar keno. Sucdaran rê firset yeno dayen ke xo qori bikerê. Derheqê na mesele de serekê komele yeno agahdar kerden. Nê gaman ra pey îdareyê komele mîyanê xo de yew kombîyayişo nimite amade keno. Qerarê kombiyayişî sey yew rapor pêşkêşê kombîyayiṣo pêroyî (kongre) beno. Kombîyayiṣo pêroyî ke seba raya pêroyî nimiteyo de, yew endamê/a komîteyî cigêrayîşî pêşnîyarê endametî ra vetene keno. Reydayiş de hirê ra didi (2/3) (reyê bêteref û reyê ke derbas nêbenê zî yenê hesibnayen) erêni be, endametî ra veten yeno qebul kerden.
§ 5 Serreyê Endametîye (pere/mali)
1. Endame eslî gereka heqê serreyê endametîye bidê. Eke rewşa ekonomîya kesan de problem bibo, beno ke heqê serreyê endametîyê inan bêro kemkerdiş. Endamê îdareyê komele beno ke wextê xebata xo de, heqê endametîye ra bêrê muaf kerden. Mîqdarê heqê endametîye û barê înan, hetê kombîyayiṣo pêroyî (kongre) ra bi rayîrê qeydeyan bi heq yeno nişan kerden.
2. Endamê ke bê sebebanê raştîn mîyanê di serran de heqê endametîye nêdê, no hal îdareyê komelî rê eṣkere beno û ê bi nuştekî yenê agahdar kerden. Eke mîyanê şeş hewteyan de heqê endametîye înan nêro dayen, endametîye înan kuwena. Qerarê komele ra vetiṣê înan bi nuştekî inan rê yeno eṣkira kerden. Eke ê nê qerarî rê îtîaz nêkerê, o wext idareyê komele nê waştişî bi fermî nîşan dano û endamo/a ke komele ra vecîyayo, yeno/a agahdar kerden.
3. Eke yew kes endametîye komele ra vecîyo, heqê endamtîye ke ey / aye verê dayo, peyser nêno dayen.
§ 6 Organên Komelê
Organê komelî nê yê:
a) Kombîyayişo Pêroyî (kongre)
b) Komîteyo Kargir (Komîteyo Merkezî)
§ 7 Kombîyayişo Pêroyî (Kongre)
1. Organo tewr berz ê komelî Kombîyayişo Pêroyî yo.
2. Kombîyayişo Pêroyî her serre yew rey yeno têlewe. Qerarê viraştişê Kombîyayişo Pêroyî hetê îdareyê komelî ra yeno girewten. Heta ke mumkun bo, sereyê serrî de, hirê menganê verênan de yeno viraşten. Des û panc roj verî endamî bi nuştekî yenê agahdar kerden û dawet kerden. Nameyê dawetnameyî de roj, dem, cayê komîyayîşî û rojev yeno nuşten. Kombîyayişo Pêroyî bi endamanê eslîyan ê komelî yenê têlewe. Heme endamî seba komîyayîşî yenê dawet kerden. Goreyê şert û mercanê komelî endamê aktîf û pasîf wayîrê heqê reydayîşî yê. Heme endamê komelî yê ke heqê înan esto, eşkenê reyê xo bidê.
3. Kombîyayişo Pêroyî tewr tayn bi nîmeyê endamanê komelî yena têlewe. Eke nîmeyî ra yew zêde bo komîyayîş vırazyeno. Eke o hûmarê endaman beşdar nêbo, kombîyayiş des û panc rojan yena tehir kerdene. Kombîyayîşo diyîn miyanê des û panc rojan de yeno viraşten. Bê ke hûmarê beşdaran bêro çiman vero girewten, kombîyayîş vırazyeno.
4. Kombîyayişo Pêroyî qerarê xo kombîyayîşî de bi reydayîşî gêno, zafreyê reyan kombîyayîşî de beno qerar, heme qerarê kombîyayîşî bi protokol/qeydname yenê nuşten û hetê îdarekerê kombîyayiṣ û keso ke protokol tepiṣeno ra yenê îmza kerden. Endamê ke wazenê mevzuyêk taybet bierzê rojevî, mevzu yena reydayîşî, ke hîreyî ra yew 1/3 rey bigêro mevzu rojevî sero yeno zêde kerden.
5. Eke Îdareyê Pêroyî yê komelî lazim bıvîno, her wext eşkeno Kombîyayişo Pêroyî yo taybete/acil bîyaro pêser. Dawetnameyê nê mevzûyî gereke yew hewte cuwa ver bêro nuşten û no waştiş de gereke amancê kombîyayîşî zelal bêro kerden. Kombîyayişo Pêroyî ya taybete/acil hetê endamanê komelî ra zî hîreyî ra yew 1/3 bi nuştekî bêro waşten, komîyayîş eşkeno bêro viraşten.
6. Vurnayîşê nizamnameyê komelî, Kombîyayişo Pêroyî de hetê endamanê beşdaran ra hîreyî ra di 2/3 reyan eşkeno bêro vurnayen.
7. Kombîyayişo Pêroyî, wezîfe û selahîyetê ey nê yê:
a) Weçînayîşê îdareyê komelî, heme komîteyê ey teftiş / kontrol kerdene û wezîfeyan ra girewtene û vetene.
b) Vurnayîşê nizamnameyê komelî,
c) Budçeyo ke hetê îdareyê komelî ra amade biyo, ser o qiseykerdene û bi no şeklî yan zî bi bedilnayişê ci qebul kerdene,
d) Seba destvistena amancê komelî, destvistena mülkê lazimî yan zî rotişê mülkê mevcutî seba îdareyê komelî ray dayene,
e) Goreyê qanunê komelanê pêroyî, sazî û rêxistinanê sey xo de de ca girewtene, pîya xebat kerdene yan zî ci ra vejîyayene,
f) Awankerdîşê şubeyanê komelî yan zî padayîşê înan û no mevzû de îdareyê komelî wayîrê qerarî yo û tayîn beno,
g) Komîyayişo Pêroyî de ray û metodê weçînayîşî sey: (reydayîşo nimitkî yan zî akerde, lîsteyê bloke
yan zî reydayîşo taybetî, û herwina); Komîyayişo Pêroyî de ke weçînayîş raste-rast bêro kerdene, teklîfê îdareyê komelî û organê ey lazim ê,
h) Komîyayişo Pêroyî goreyê qanunan û pîyaameyişê muracatî, heme wezîfeyê mevzûyanê bînanê ke estê, yenê îcra kerdene.
§ 8 Îdareyê Komelî
Goreyê madeyê 26. yê BGByî, îdareyê komelî nê kesan ra yeno pê:
a) Serek,
b) Sekreterê/a Pêroyî,
c) Sandiqdar/e/Hesabdar/e,
d) Di endamê cagîr (alternatîf).
1. Qanun vero de û teberê qanuni de endam û temsîlkar, hetê di endamanê îdareyê komelî yan zî kesê ke pê teklîfê îdareyê komelî ameyê tayîn kerdene, ra yeno meydane. Her yew endamê îdareyê komelî wayîrê yew reyî yo.
2. Endamê îdareyê komelî Komîyayişo Pêroyî de yenê weçînayen. Ê xebata xo de heta weçînayîşo newe bêro kerdene, manenê. Demê xebata înan seba îdareyê komelî di serrî yo.
3. Îdareyê Komelî wayîrê heqî yo ke seba organanê neweyan û temsîlkaran rono.
4. Eke kesek biwazo ke endametîya îdareyê komelî ra vejîyo, eşkeno her wext bi nuştekî destê xo bianço û kar caverdo, o vejîyayîşê xo de azad o. Eke endamê îdareyê komelî miyanê demê xebate de dest îdareyê komelî ra bianço, o wext Komîyayişo Pêroyî yo taybete/acil de waştişê newekerdişê endamê newe yê îdareyê komelî bêro kerdene.
§ 9 Komîteya Kontrolî
Komîteyê Kontrolî Kombîyayiṣo Pêroyî de yeno weçînayen. No komîte di endaman ra yeno pê.
§ 10 Pawitişê Daneyanê Şexsî
Daneyê şexsî goreyê qanunanan yenê qeydkerden û netîce de tenya seba destvistenê amancê Pîyaameyişê Muracatî (nizamnameyê komelî) yenê xebitnayen.
§ 11 Betalkerdişê Komelî, Mal û Milkê Ey
1. Tenya Kombîyayişo Pêroyî yo taybet/acil ke seba no amanca ameyo têlewe, eşkeno derheqê betalkerdişê komelî de qerar bido. Seba betalkerdişê komelî, gereke hîreyî ra di 2/3 reyê endaman bêrê girewtene.
2. Eke komel bêro betal kerdene yan zî amancê aye yê bace dest ra vejîyo, ke amancê komelî bêrê betal kerden, o wext heme mal û mülkê komelî seba sazîyê yan zî yew komela bîn rê bêro teslîm kerden.

